مقالاتمقالات اقتصادی

فرارسیدن زمستان همراه با یک پرتگاه اقتصادی بی سابقه

نیل مک دانلد- بخش خبر سی بی سی

به نظر می رسد برخی از اقتصاددانان فکر می کنند، که فقط یک اقتصاددان معتبر حق دارد در مورد مسایل مربوطه کاملا اشتباه کند. اما من به عنوان یک ستون نویس این حوزه اجازه می خواهم، برخی از نگرانی هایم را به صورت پرسش مطرح نمایم.

پرسش 1: آخر چگونه ما وارد دنیایی شدیم، که در آن انسان باید به کسی که پولش را به او قرض می دهد، یک چیزی هم دستی بدهد؟ معنی چنین روندی برای افراد معمولی مانند من چیست؟ 

در حال حاضر در کل جهان 14 تریلیون دلار آمریکا وام با بازده منفی وجود دارد، که بدان معنی است که پول نه تنها کم ارزش می باشد، بلکه با زیان حراج می شود. مثلا کل بازده اقتصادی کشورهای عضو گروه صنعتی 7 در سال 2018 یک تریلیون و 700 هزار میلیارد دلار آمریکا بود. همچنین دولت ها از جمله بسیاری از دولت های اروپایی در واقع اوراق بهاداری عرضه می کنند و سرمایه گذاران هم آنها را می خرند، که در هنگام سررسید 5، 10، و حتی 30 ساله شان، کمتر از زمان خرید ارزش دارند. 

وام مسکن با سود منفی

در حال حاضر بانک دانمارکی جیسک نخستین وام مسکن با سود منفی را ارائه کرده، و با نرخ بهره ثابت 0.5- درصد وام ده ساله می دهد. معنی و مفهوم این اقدام این است، که درواقع وام گیرندگان در پایان این برهه زمانی پولی را پرداخته اند، که از میزان دریافتی شان کمتر خواهد بود. چنین وضعیتی برای بسیاری از مردم از جمله مستمری بگیران مشکل آفرین است. چراکه مثلا در دوران اشتغال با این امید حساب های پس انداز بازنشستگی خریده اند، که در برهه بازنشستگی پولی برای مخارج شان داشته باشند. اما با روند جدید نه تنها سودی به دست نخواهند آورد، بلکه باید به بانک هایی که در آنها حساب دارند یک چیزی هم دستی بدهند تا پول شان را نگه دارند. این روند نوظهور سبب ایجاد پرسش دوم می شود.

پرسش 2: دولت ها از سال 2008 به این سو میزانی باورنکردنی پول چاپ کرده اند، و سبب تورم عرضه پول شده اند. این اقدام قطعا پیامدهای منفی خواهد داشت، اینطور نیست؟

در سال 2008 و پیش از آن که آزمندی مجرمانه صنعت بانکی سرمایه گذاری و وام مسکن آمریکا تقریبا کل اقتصاد دنیا را نابود کنند، ترازنامه بانک مرکزی این کشور 870 میلیارد دلار بود. اما اینک یعنی سال ها پس از آن فاجعه مالی، تقریبا 4 تریلیون دلار است.

از دیگر سو بانک های اروپایی هم از 2015 و در خلال یک دوره چهار ساله 2 تریلیون و 600 میلیارد یورو و به عبارت دیگر 7 هزار و 600 یورو برای هر فردی چاپ کرده اند، که در اتحادیه اروپا زندگی می کند. ژاپن، بریتانیا و سوئیس هم، دست به اقدامی مشابه زده اند. بانک های مرکزی از این اقیانوس پول برای خرید اوراق بهادار از دولت هایشان استفاده کرده اند. دولت هایی که خود به وام گرفتن معتادند. نتیجه اینکه هزینه وام گرفتن کاهش یافته، و سبب تشویق خطرپذیری شده است. مساله ای که به نوبه خود دست کم یکی از دلایل تضعیف بازارهای سهام امروزی، و میزان بسیار زیاد سطح مقروض بودن خانواده های کانادایی و آمریکایی می باشد. فشاری که بی تردید سبب می شود، بیشتر وام بگیرند. این فشار در عین حال به طرح پرسش سوم منجر می گردد.

پرسش 3: زمستان فرامی رسد، و یک رکود اقتصادی دیگر غیرقابل اجتناب است. ده سال از آخرین رکود گذشته، این بار ما چه خواهیم کرد؟

یکی از اقداماتی که این بار بانک های مرکزی نمی توانند انجام دهند، کاهش بهره ها به میزان چشمگیر می باشد. چراکه از هم اینک وام های با بازده منفی وجود دارند. 

دانلد ترامپ رئیس جمهور آمریکا در یاوه سرایی های هفتگی اش از بی کفایتی جروم پاول رئیس بانک مرکزی این کشور که منتصب خودش است، انتقاد می کند. به نظر می رسد که می اندیشد، خط مشی مالی باید در دست سیاستمدارانی مانند خودش باشد. همچنین فکر می کند، کاهش بیشتر بهره راه درست بعدی است. 

سیاستمداران چپگرا هم نظریه نوین مالی را ترویج و تشویق می نمایند، که براساس آن دولت ها می توانند هر میزان پول چاپ کنند، بدون اینکه اقدام شان پیامدهای تورم زا داشته باشد. حتی برخی از آنها می خواهند، بانک های مرکزی فرستادن چک برای خانواده ها را آغاز کنند. البته که این حقیقت که شهروندان و دولت ها تا این میزان بسیار زیاد مقروضند، به شکلی فزاینده سبب بسته شدن دست های این بانک ها گشته است. بانک هایی که خودشان به ایجاد این بلبشو کمک کرده اند، تا ما را از بلبشوی پیشین برهانند. بنابراین چاره دیگری ندارند، جز اینکه تا سال های سال نرخ بهره را ثابت نگه دارند. 

هیچ یک از ما از جمله اقتصاددانان اصلا نمی دانیم، این روند به کجا خواهد رسید؟ اما همانگونه که در سال 2008 شاهد بودیم وقتی آسیب های مربوطه آغاز شوند، امکان دارد روند اوضاع بد و نامناسب گردد.

برچسب ها

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Don`t copy text!
بستن

ایران جوان را در اینستاگرام دنبال کنید.

 

  • 5
  • 0
  • 7
  • 0
  • 21
  • 0
  • 9
  • 0