صفحه اصلی / مقالات / زندگی اسرارآمیز زنان بطری جمع کن چینی در تورنتو

زندگی اسرارآمیز زنان بطری جمع کن چینی در تورنتو

banner-niazmandiha2

به قلم : مارکوس گی

بسیاری از زنان چینی، برای به دست آوردن اندکی پول یا صرفا برای فعال ماندن، در تابستان و زمستان، خیابان های تورنتو را در جستجوی وسایل و ظروف بازیافت شده، طی می کنند.

***

یکی از روزهای پاییزی، کیسه ای حاوی لباس های دست دوم که به دقت تا شده بودند، پشت درب منزلمان در غرب تورنتو پیدا کردیم. بلافاصله دانستیم که چه کسی آن را آنجا گذاشته بود.

سال های سال، زنی که خود را با نام کوچک June  خطاب می کند، خیابان ها و کوچه های محله مان را در جستجوی بطری و قوطی خالی آبجو طی می کند. شما، چه در سرما و گرما، او را می بینید که با چرخ خریدش که چند کیسه پلاستیکی بزرگ و کوچک به آن آویزان شده در خیابان Dundas بالا و پایین می رود و با صدای بلند همکارانش را یعنی چند زن شیشه جمع کن دیگر را مورد خطاب قرار می دهد.

آنهایی که شیشه های خالی شان را برای جون بیرون می گذارند، گاهی یادداشت تشکری از وی دریافت می کنند. یکی از همسایه هایمان، چند بار هدایای مختلف از چند گوجه فرنگی گرفته تا کتری برقی ارزان قیمت را از وی دریافت کرده است. بعضی ها هم یک نوع آب نبات بادامی را که جون خودش درست می کند، دریافت کرده اند. یکی از همسایه ها، آنقدر مواد غذایی مختلف از جمله هندوانه از جون هدیه گرفته بود که با التماس از وی خواست که دیگر چیزی برایش نیاورد. اما جون دو شیشه آبجو برایش برد.

جون، طی چند سال گذشته به یک افسانه محلی تبدیل شده و برای بعضی ها هم به اسباب مزاحمت. یکی از همسایه ها به او پرخاش کرد، چون ساعت 11 شب، وقتی فرزندانش در خواب بودند، زنگ درب خانه اش را برای گرفتن شیشه خالی به صدا در آورده بود. همین مرد می گوید که یک بار کارکنان فروشگاه Beer Store  با پرخاش از جون خواستند که شیشه ها و بطری های خالی را در داخل فروشگاه سوا و مرتب نکرده و آنجا را کثیف نکند.

جون روزی 3 یا 4 بار به فروشگاه مراجعه می کند تا در ازای تحویل شیشه ها و قوطی های خالی، پول نقد دریافت کند. 10 سنت برای هر شیشه یا قوطی خالی آبجو و 20 سنت برای شیشه خالی شراب.

او در خیابان و در جمع بطری جمع کن های دیگر، پیشکسوت و مافوق محسوب می شود. چون یکی از اولین زنانی بود که به این کار اقدام کرد. بسیاری از همکاران او را زنان میانسال و سالمند چینی تشکیل می دهند. زنانی که در خیابان های دان تاون تورنتو با لقب bottle ladies of Toronto  شناخته می شوند.

آنها در ساعات آخر شب، خیابان ها، پارک ها و زمین های بازی را برای یافتن شیشه خالی جستجو می کنند. سر و کله آنها هر دو هفته یک بار، در روزهای بیرون گذاشتن زباله های قابل بازیافت، در محله های دان تاون پیدا می شود. در این شب ها، صدای کلیک کلیک شیشه هایی که با یکدیگر برخورد می کنند، از حضور آنها در محله خبر می دهد.

آژانس ها و سازمان های خدمات اجتماعی که با فقر در دان تاون مبارزه کرده و با جامعه چینی های ساکن تورنتو کار می کنند، اعتراف می کنند که نمی دانند بطری جمع کن ها واقعا چه کسانی هستند. هرچند که احتمال می دهند که بسیاری از آنها مبتلا به آلزایمر و دیگر اختلالات روحی هستند. همسایه های من هم چیز زیادی درباره جون نمی دانند. چون او فقط چند کلمه انگلیسی صحبت می کند.

خیلی از بطری جمع کن ها با احتیاط با غریبه ها برخورد می کنند و تعداد کمی از آنها اسم کامل شان را فاش می کنند.  یکی از آنها، زنی با قد بلند و باریک که کلاه زمستانی بر سر داشت، وقتی به اتفاق یک مترجم به او نزدیک شدم تا با او حرف بزنم، با سرعت از ما دور شد. فردی دیگر، مرد مسنی که چند کیسه پلاستیکی را به دوچرخه آویزان کرده و آن را به جلو هل می داد، به درخواست گفتگو پاسخ نداد و در حالی که به زمین خیره شده بود به راهش ادامه داد.  با اینکه بر اساس قوانین شهرداری، دستکاری یا بر هم زدن زباله هایی که بیرون گذاشته می شود ممنوع است. ولی شهرداری تا به این لحظه هیچ کدام از بطری جمع کن ها را جریمه نکرده است.

همانطور که گفتیم، بسیاری از بطری جمع کن ها مایل به گفتگو با ما نبودند، اما برخی از آنها راضی به گفتگو شدند. از جمله  جون.  بسیاری از آنها بی خانمان و بسیار فقیر هستند. اما برخی نیز صاحب خانواده هستند و تعدادی نیز حقوق بازنشستگی دولتی یا درآمد دارند.  بسیاری از آنها با پسر یا دختر خود زندگی می کنند و ساعات روز را صرف مراقبت و نگهداری از نوه هایشان می کنند. آنها ادعا می کنند که هرگز گدایی نکرده و به ترحم  نیاز ندارند.

 

آنها ادعا می کنند که برای به دست آوردن اندکی پول بیشتر و فعال نگه داشتن خود در سنین سالمندی برای جمع آوری بطری های خالی اقدام می کنند.  که عمل غیرمعمولی در چین تلقی نمی شود. جایی که در آن جمع آوری زباله به نوعی به یک هنر تبدیل شده. حتی در هنگ کنگ مرفه می توان زنان سالمند را در حال هل دادن چرخ دستی که با مقوا و ضایعات دیگر پر شده، دید. بسیاری از زنان بطری جمع کن، از بخش های جنوبی چین، به ویژه شهر Taishan   در ناحیه Pearl River Delta می آیند.

جستجو در میان سطل های زباله در بسیاری از کشورهای جهان معمول است. شیوه ای برای بازیافت که سابقه اش به قبل از رواج گرفتن سطل های آبی رنگ بازیافت زباله باز می گردد. در هند، فقیرترین اقشار جامعه به این حرفه منفور می پردازند. در تورنتو، پیشگامان این حرفه مردان مهاجر یهودی بودند.

دو زنی که در محله من به جمع آوری بطری مشغولند خود را با لقب Lap Sap Po به معنی پیرزنان آشغال معرفی می کنند. آنها به مترجم مان گفتند که اهل Taishan  هستند. خانم وو 63 ساله، زنی ظریف و لاغر و دیگر خانم ژائو 65 ساله قد بلندتر و درشت اندام تر است. وو می گوید که 10 سال قبل از طریق اسپانسرشیپی خانواده اش به کانادا آمده. وی پس از ورود به کشور دریافت که با وجود سواد کم و عدم آشنایی به زبان انگلیسی، در این کشور به جایی نخواهد رسید. وی می گوید: حتی نمی توانم تراموا سوار بشوم.

او می گوید وقتی دیگران را در حال جمع کردن بطری های خالی دید، به این حرفه روی آورد. در حال حاضر او یک روز در هفته به این کار می پردازد و با درآمد 20 دلاری که از آن به دست می آورد برای نوه هایش هدیه و شیرینی می خرد. اما خانواده اش از حرفه او راضی نیستند و نمی دانند که چرا در حالی که نیازی به آن ندارد، به آن اقدام می کند. اما وو می گوید که دوست ندارد سربار کسی باشد و مایل است با به دست آوردن چند دلار پول، خود را مستقل و آزاد احساس کند.

وو  برای جستجو در داخل سطل های زباله غول پیکر، از یک تکنیک خاص پیروی می کند. بعد از باز کردن درب آن، چراغ قوه اش را روشن می کند و زباله های داخل آن را سه بار به یک سمت و سپس به سمت دیگر زیر و رو می کند، تا احیانا چیزی از نظرش پنهان نماند.

خانم ژائو، هر شب برای جمع کردن بطری ها از خانه خارج می شود و هر بار به محله جدیدی می رود. ژائو دوران کودکی اش را در فقر گذرانده، به همین دلیل از نظر او، یکی دو دلار هم پول زیادی محسوب می شود. با اینکه او از دولت مستمری Old Age Security دریافت می کند، ولی از گرانی شکایت می کند و می گوید که با یک دلار می تواند یک سیب بخرد.

 

بسیاری از مردم بر این باورند که زنان بطری جمع کن چینی میلیونرهای مخفی هستند. با توجه به جاری شدن سیل سرمایه های چینی به بازار املاک و مستغلات کانادا، این ایده که مهاجران چینی همگی اتومبیل های لوکس سوار می شوند، رواج یافته است. ایده ای که مغایر باور قدیمی است که همه تازه واردان فقیر و نادان هستند.

یکی از بطری جمع کن ها و مراجعان همیشگی به آبجو فروشی، که برنی نام دارد می گوید که جون صاحب 2 یا 3 خانه است. البته برایم نمی گوید که این اطلاعات را از کجا به دست آورده. یکی دیگر از بطری جمع کن ها، مرد 59 ساله ای که به تنهایی در یک اتاق کرایه ای 330 دلار در ماه زندگی می کند، می گوید که پس از بر باد دادن پول هایش در قمار، به این حرفه روی آورده است. وی می گوید: یک بار یک مرد جوان در خیابان بر سرش فریاد زد که: شما چینی ها پولدار هستید. چرا بطری جمع می کنید؟

اما به گفته دست اندرکاران سازمان های ارائه کننده خدمات اجتماعی، سطح فقر در جامعه چینی تبارها، به ویژه در محله های قدیمی چینی نشین در نزدیکی Spadina   در غرب و خیابان Broadview  در شرق بالا می باشد. کارگران مسن تری که در رستوران های چینی تورنتو کار می کنند، معمولا در مشاغل کم درآمد مانند ظرف شویی کار می کنند، اما از آنجایی که دوست ندارند از کارشان گله و شکایت کنند یا سربار فرزندان شان باشند، در این شغل می مانند و دم نمی زنند.

بالاخره در یکی از شب های دسامبر، با جون در کافی شاپ نزدیک خانه ام گفتگو می کنم. با اینکه او برای جمع کردن بطری به محله مان آمده بود و نه برای گفتگو، اما آنقدر در کافی شاپ ماند که به چند سوالم پاسخ بدهد. برایم می گوید که 75 ساله است و در سال 1981 به کانادا آمد. قبل از پرداختن به حرفه بطری جمع کنی، در محله چینی ها به فروش dim sum  و اتو کردن ملحفه ها در یک هتل اشتغال داشت. جون یک پسر، یک دختر و 4 نوه دارد.

او در خانه ای در نزدیکی کارخانه شکلات سازی Cadbury   زندگی می کند. صبح های زود از خواب بیدار می شود و روزانه 10 ساعت به جستجوی بطری خالی می پردازد. جون اصرار دارد که این کار را برای پول انجام نمی دهد و پولی که به دست می آورد – 10 تا 20 دلار در روز – را به معبد بودایی در محله چینی ها اهدا کرده یا آن را برای خانواده اش در چین می فرستد. او می گوید که برای فعال و سالم نگه داشتن خود برای جمع آوری بطری از خانه خارج می شود، وی ساعاتی که در خانه است را در کنار شوهرش به تماشای تلویزیون می نشیند یا با تلفن حرف می زند. جون می گوید: اگر راه نروم، جوان مرگ می شوم!

چند هفته بعد از گفتگویمان، یکی از همسایه ها جون را در خیابان پوشیده از برف دید. او در راه رفتن به خانه همسایه بود تا کیسه محتوی هدایای مختلف را در ازای تمام بطری هایی که برایش بیرون گذاشته   بودند، تحویل بدهد. در داخل کیسه، یک تقویم چینی سال 2017، یک ساک دستی GoodLife Fitness    نو و سه قوطی آبجو با طعم لیمو قرار داده شده بود. جون کیسه را به همسایه داد و با چرخ دستی اش به راه خود رفت.

Naser Hashemi2

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *