Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!
صفحه اصلی / مقالات / آیا نفتا زنده می ماند؟

آیا نفتا زنده می ماند؟

زمانی محدود برای رسیدن به توافقی سرنوشت ساز

ظاهرا کانادا و آمریکا تا اول اکتبر فرصت دارند، متن موافقت خود در مورد قرارداد دادوستد آزاد آمریکای شمالی/ نفتا را به کنگره ایالات متحده ارائه دهند، تا کانادا بتواند همچنان در شکل تغییر یافته این توافق باقی بماند. چراکه دانلد ترامپ رئیس جمهور آمریکا به این کنگره اطلاع داده، که نسخه مورد توافق آمریکا و مکزیک را در حول و حوش همین روز منتشر می کند. زیرا بر آن است که آن را تا آخر نوامبر یعنی پیش از آغاز به کار آندرس مانوئل لوپز اوبرادور رئیس جمهوری منتخب مکزیک امضاء نماید.  

13 ماهی می شود که گفت وگوهای کشورهای ذینفع در این مورد  از سرگرفته شده، و هم اینک نیز در سطح بالا و از جمله با حضور کریستیا فریلند وزیر خارجه کانادا ادامه دارد. این در حالی می باشد که همانگونه که آمد، عضو سوم این پیمان اقتصادی یعنی مکزیک با آمریکا به توافق رسیده است.

دیدگاه های مشترک و متفاوت طرفین

هر دو طرف (کانادا و آمریکا) می خواهند، در این توافق باقی بمانند. اما همچنان در مورد برخی از سرفصل های کلیدی مانند فصل نوزدهم آن (ناظر بر حل اختلافات) و لبنیات اختلاف دیدگاه دارند. کمااینکه خانم فریلند در پنجم سپتامبر در پی مذاکرات طولانی با طرف آمریکایی به خبرنگاران گفت، که نمی تواند، پیش بینی کند طرفین چه زمانی به توافق خواهند رسید. در همان روز جاستین ترودو نخست وزیر کانادا و آقای ترامپ جداگانه اظهار داشتند اگر به آنچه می خواهند نرسند، خود را از نفتا کنار می کشند. بااینهمه خانم فریلند روز بعد جو موجود را سازنده و مثبت توصیف کرد.

البته آقای ترامپ از مدت ها پیش تهدید نموده در صورتی که در  مورد نفتا به شکل جدید توافقی صورت نگیرد، پیمانی بدون حضور کانادا را به اجرا درمی آورد. اما وی نیز باید پیش از انتخابات میان دوره ای ماه نوامبر که توانایی اش در ادامه کنترل کنگره را محک می زند، به توافق مورد اشاره دست پیدا کرده باشد. کمااینکه سناتور ران ویدن مقام بلندپایه کمیته مالی سنا گفته: ترامپ در تلاشی مذبوحانه در این راستا که کنگره توافق نیمه پخته وی را قورت بدهد، بر سر و صدای فراوان و قلدری اتکاء دارد.

اصلی ترین سبب موضعگیری آقای ترامپ این می باشد، که باور دارد نفتا باعث از دست رفتن صدها هزار فرصت شغلی در آمریکا شده است. البته بیشتر اقتصاددانان با این برداشت وی موافق نیستند. اما به هرحال به نظر می رسد، که دیدگاه های متفاوت رهبران دو کشور رسیدن به توافق را مشکل کرده است

زیان های کلان بالقوه طرفین در صورت عدم توافق

مبهم باقی ماندن سرنوشت نفتا که هرگونه تغییر مثبت و منفی در مفاد پیشین آن بگونه ای گسترده بر کسب و کارهای هر سه کشور مربوطه و به ویژه کانادا تاثیر دارد، از مهم ترین دلنگرانی ها است. بنابراین اگر آقای ترامپ واقعا این کشور را از نفتا کنار بگذارد، اقدامش در کانادا سبب بروز نگرانی های گوناگون می شود. چراکه اقتصاد آن بسیار به داد و ستد با همسایه شمالی اتکاء دارد. کمااینکه حجم مبادلات کالاها و خدمات بین دو کشور در سال گذشته 673 میلیارد دلار آمریکا، و به عبارت دیگر یک میلیون و 300 هزار دلار در هر دقیقه بود. همچنین دو سوم کالاهای صادراتی کانادا به آمریکا فرستاده می شوند، که معادل 20 درصد درآمد ناخالص ملی کانادا است. در عین حال این کشور بزرگترین بازار واردات کالاهای آمریکایی به شمار می رود.

دیدگاه کارشناسان

برخی صاحبنظران بر این باورند که از سرگیری گفت وگوها، نخست وزیر ترودو را بر سر دوراهی قرار داده است. زیرا یا می تواند با خواسته های آمریکا مخالفت کند، و مخاطره حذف شدن کانادا از نفتا را به جان بخرد. یا اینکه از مواضع خود دست بردارد، و از سوی احزاب منتقد به تسلیم در برابر دانلد ترامپ متهم شود. همچنین پذیرش برخی از خواسته های آقای ترامپ سبب زیان می گردد. کمااینکه آنتونیو میونی کارشناس علوم سیاسی دانشگاه مک گیل می گوید: در کانادا اجماعی وجود دارد، که فصل نوزدهم نفتا باید حفظ شود. بنابراین اگر دولت از موضع خویش عقب نشینی کند، برای آقای ترودو و دولتش بد می شود. همچنین برای وی و اقتصاد کشور مخاطره آمیز خواهد بود.

پتریک لبلاند استاد دانشگاه اتاوا خاطرنشان می کند: آقای ترامپ بدترین چیزهای ممکن را درباره کانادا خواهد گفت. البته همچنین اظهار داشته، که بقیه دنیا هم از آمریکا سود می برند. اما این اظهارات تنها در حد شفاهی هستند، و ما نباید زیاد درباره آنها نگران باشیم. اما باید بین آنچه می گوید و کاری که در واقع انجام می دهد، دقیق و محتاط بود.

جیمز پتراس جامعه شناس/ نویسنده 62 کتاب ترجمه شده به 29 زبان دنیا/ نگارنده 600 مقاله در حوزه جامعه شناسی در نشریات معتبری مانند محله جامعه شناسی بریتانیا/ 2000 مقاله در نشریات غیرتخصصی رشته خود چون نیویورک تایمز، گاردین و لوموند سیاسی/ استاد جامعه شناسی بازنشسته دانشگاه هایی مانند بینگهامتون و نیویورک نیز، دیدگاه جالبی دارد. وی در مقاله ای با اشاره به پیشینه روابط بسیار گسترده دو کشور همسایه، می نویسد که بهترین شرح برای پیگیری ملی گرایی یعنی سیاست حفاظتی آمریکا، تضعیف کانادا، چیره شدن بر آن، و افزایش وضعیت رقابتی آمریکا است. به عبارت دیگر از زاویه سرمایه داری آمریکا، آقای ترامپ دارد از قلدری سیاسی اش برای افزایش سود و بازارهای صادراتی استفاده می کند.

آیا نفتا زنده می ماند؟

در کنار همه موانع موجود بر سر راه رسیدن به توافقی مرضی الطرفین که به برخی از آنها اشاره شد، درز گفت وگوی منتشر نشده آقای ترامپ با خبرگزاری بین المللی بلومبرگ نیوز از سوی نشریه تورنتو استار در اول سپتامبر (که بخشی از آن به مذاکرات نفتا پیوند دارد)، نشانه خوبی نیست. البته شاخه واشنگتنی خبرگزاری مورد اشاره روز پس از انتشار مقاله این روزنامه تورنتویی تکذیب کرد، که منبع درز خبر آن مصاحبه است. آقای ترامپ هم انتشار آن را به همان بی صداقتی که به بسیاری از رسانه ها نسبت می دهد، منسوب نمود. همچنین خواستار پوزش بلومبرگ شد. اما آنچه به نقل از وی در آن مصاحبه آمده، تفاوت زیادی با اظهارات علنی اش ندارد.

بنابراین می توان به درستی این پرسش را مطرح کرد: آیا نفتا زنده می ماند؟


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *