علم و دانش

آیا می دانید طول عمر آثار باستانی هزاران ساله چگونه تعیین می شود؟

اینکه چگونه باستان شناسان قدمت آثار باستانی و هنری، از نقاشی گرفته تا دیوارنگاره های داخل غارها را تعیین می کنند، و یا چگونگی برآورد سن مومیایی ها، ذهن بسیاری از ما را به خود مشغول کرده است.

دانشمندان می گویند تعیین قدمت و عمر آثار به جا مانده از هزاران سال پیش با اندازه گیری فعالیت یا تعیین عمر کربن 14 ممکن شده است. یک ماده ارگانیک با منشاء گیاهی یا حیوانی نیز کربن 14 دارد و هم کربن 12. کربن 14 نوعی رادیواکتیو است و میزان آن در هر ماده ارگانیک تا زمانی که زنده است به دلیل ارتباط با اتمسفر ثابت می ماند.

وقتی یک ماده زنده می میرد، دیگر کربن 14 جذب نمی کند، با سرعت ثابت تجزیه می شود و رادیواکتیویته طبیعی آن به آرامی کاهش می یابد. هر 5 هزار و 730 سال نیمی از اتم های کربن 14 به نیتروژن تبدیل می شوند. به این پدیده <نیمه عمر> می گویند.

ویلارد لیبی آمریکایی به دلیل کشف همین ماهیت <کرونومتری> کربن 14، جایزه نوبل شیمی سال 1960 را دریافت کرد.

دانشمندان برای تعیین عمر یک ماده نمونه، کمیت کربن 14 آن را با اندازه گیری رادیواکتیویته، یا شمارش اتم های کربن 14 آن ماده به روش طیف سنجی مشخص می کنند. به عبارت دیگر دانشمندان زمان مرگ یک ارگانیسم را با مقایسه میزان کربن 14 و کربن 12 که همیشه ثابت می ماند، معلوم می کنند.

این تکنیک، روشی بسیار دقیق در باستان شناسی، لرزه نگاری و آتشفشان شناسی، هواشناسی، کشاورزی و اقیانوس شناسی است، اما محدودیت های خود را دارد. مثلا اینکه عمر نمونه مورد مطالعه نباید بیشتر از 50 هزار سال باشد چرا که مقدار کربن آن بسیار کم است و فقط در تخمین عمر ارگانیسم زنده جواب می دهد.

برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Don`t copy text!
بستن

 
 

نصب اپلیکیشن ایران جوان