اخبارمقالاتمقالات اقتصادی

ویروس کرونا علیه نظام سرمایه داری

به گزارش گلوب اند میل، سیستم اقتصادی که به آن تکیه کرده ایم در حال فروپاشی است. 

اقتصاد به سرعت رو به شکافی پیش می ‌رود که کووید-19 به آن شتاب بخشیده، و جامعه از آن بی خبر است. 

امروز قدرت تکنولوژی همه چیز را ارزان و آسان کرده و از سوی دیگر سیاست های پولی در تلاش برای غلبه بر افول قیمت ها است. ما با یک گوشی تلفن همراه قدرتی را در دست داریم که رهبران اکثر کشورها 30 سال پیش نداشتند. تکنولوژی زندگی ما را چنان تغییر داده و توقعات ما را بالا برده است که اگر آنچه را در سال 2000 ارسالش 20 دقیقه طول می کشید، امروز ظرف 2 ثانیه نتوانیم ارسال کنیم، ناراحت می شویم. سیستم وایرلس به طور متوسط 100 برابر سریع تر از مودم های 10 سال پیش کار می کند، و این در حالی است که نسل بعدی آن، یعنی 5G به زودی کاری خو اهد کرد که سیستم فعلی هم کند به نظر بیاید. 

پیشرفت های تکنولوژیکی سراسر جوامع را تحت تاثیر قرار داده و بسیار هم به صرفه بوده است. تلفن همراه هوشمند نمونه بارز این پیشرفت ها است؛ وسیله ای که تنها 13 سال پیش ابداع شد و امروز بسیار فراتر از یک تلفن، دوربین، نقشه راه، وسیله پخش موسیقی، و صدها دستگاه دیگر را با اپلیکیشن های ساده در خود جای داده است طوری که دیگر لازم نیست برای آنها پولی بپردازیم. وقتی از تکنولوژی استفاده می کنیم کارایی بالا، حجم نامحدود و قیمت پایین را همزمان در دست داریم. 

اگر تکنولوژی همه چیز را آسان تر و فراوان تر می کند و در همه صنایع نیز جای دارد به نظر منطقی می رسد که ما بتوانیم کیفیت فعلی زندگی را با تنها 15 ساعت کار در هفته داشته باشیم. اما اقتصاد جهان بر پایه تورم بی انتها بنا شده است که با تاثیر تکنولوژی بر اقتصاد و در نتیجه افت قیمت ها در تضاد است. در سیستم فعلی مردم روی یک تردمیل می دوند تا خود را به قیمت های فزاینده ای برسانند که در نتیجه افزایش نقدینگی و وام های مختلف با بهره های به ظاهر پایین ایجاد شده است؛ سیستمی که هر روز عده‌ای را پولدارتر و سایرین را فقیرتر می‌کند.

 

 

این سیستم اقتصادی بر پایه اعتبار بنا شده است و سیستم اعتباری یعنی مبادله پول امروز با پول فردا. اگر من به شما پول قرض می دهم امروز پولم کمتر می شود اما فردا پول بیشتری به دست می آورم. دقیقا برعکس این قضیه نصیب شما می شود: شما امروز پول بیشتری دارید و فردا که مجبور هستید وام خود را با بهره پس بدهید پول کمتری خواهید داشت. شما امروز پولدارتر به نظر می رسید اما دلیلش فقط این است که پیشاپیش پول فردای خود را خرج می کنید. 

این شرایط قبل از بحران نیز حاکم بود. بدهی ها رو به افزایش و اقتصاد خانواده ها رو به افول بود. دولت ها و بانک های مرکزی در تلاشی ناموفق برای دستیابی به رشد اقتصادی تنها مشکلات را بیشتر می کردند. اقداماتی که منجر به کاهش ارزش پول، تشویق مردم به خرید و استفاده بی رویه از وام ها، و در نتیجه افزایش بدهی خانواده ها می شد. 

برای پولدارها و کسانی که دارایی‌های غیرنقدی داشتند که روز به روز قیمت آن افزایش پیدا می کرد همه چیز خوب پیش می رفت. دارایی هایی مانند ملک و سهام بسیار به صرفه بودند و پیش از پاندمی افزایش قیمت چشمگیری داشتند؛ اما فراموش نکنیم به ازای هر یک نفر در طرف برنده تعداد زیادی در طرف بازنده این ماجرا ایستاده اند. کسانی که هر روز مجبورند پول بیشتری برای غذا، مسکن و سلامت بپردازند، زیرا سیاست ها بر این اساس طراحی شده است که ارزش پول نقد و در نتیجه دستمزدهای آنان هر روز کمتر شود. در چنین شرایطی تعجبی ندارد که جوامع هر روز با افزایش اضطراب، خشونت و پوپولیسم مواجه هستند. 

از طرف دیگر تورم زدایی تکنولوژی از سال ها قبل از کووید-19 تاثیر خود را بر اقتصادها شروع کرده بود. یعنی  بدون دخالت دولت ها در بازار آزاد و طراحی سیاست های جلوگیری از کاهش قیمت‌ها، قیمت اجناس و خدمات می‌ توانست بسیار پایین تر از آنچه امروز هست باشد. در نتیجه پس اندازها بیشتر، و مردم برای دوران بحرانی شبیه آنچه در آن هستیم وضعیت بسیار مطلوب تری داشته باشند. 

جالب است که پاندمی باعث سرعت گرفتن نفوذ تکنولوژی در زندگی مردم شد. شرکت های تکنولوژیکی برنده شرایط جدید بودند: مثلا نرم افزار زوم شاهد افزایش چشمگیر کاربرانی بود که برای شرکت در جلسات و کنفرانس های آنلاین و ادامه کسب و کار خود به آن نیاز داشتند. اگر شرایط به همین منوال ادامه پیدا کند به زودی قیمت مسکن و ملک و به تبع آن اجاره ها افت چشمگیری خواهد داشت. با درک تغییر ساختاری بنیادینی که تکنولوژی می‌تواند رقم بزند دولت ها می توانند گذار به آینده روشن تری را ممکن سازند. مقاومت در برابر تکنولوژی همچون تلاش شرکت کوداک برای مقابله با دوربین های دیجیتال است؛ تلاشی که پول زیادی را برای کاری بی نتیجه هدر می دهد که تنها باعث آسیب بخش بزرگتری از جامعه می شود. به قول معروف، اجازه ندهیم هیچ بحرانی هدر برود. از این فرصت استفاده کنیم تا سیستم را بازسازی کرده و جهانمان را جای بهتری برای زندگی کنیم.

 





برچسب ها

نوشته های مشابه

Don`t copy text!