صفحه اصلی / مقالات / واکنش کانادایی ها به خروج آمریکا از برجام

واکنش کانادایی ها به خروج آمریکا از برجام

خروج پر سروصدای آمریکا از برجام

روز هشتم ماه مه دانلد ترامپ در تصمیمی کاملا منتظره، بگونه ای یکجانبه خروج کشورش از برنامه جامع اقدام مشترک (برجام)، و در ادامه بازگشت تحریم ها به وضعیت پیشین در قبال ایران و شاید شدیدتر را اعلام کرد. این اعلام در سایر کشورها، واکنش های متفاوتی به دنبال داشت. از جمله کشورهای عمده اروپایی، چین و روسیه، با ذکر دلایل خودشان، گفتند به این پیمان وفادار خواهند ماند. در مقابل اسرائیل، امارات متحده عربی، بحرین و عربستان، از این تصمیم استقبال کردند.

واکنش کانادایی ها به خروج دانلد ترامپ از برجام

سیاستمداران

روز نهم ماه مه نخست وزیر ترودو ضمن اینکه خاطرنشان کرد دولتش به تصمیمات سایر کشورها در مورد سیاست خارجی شان احترام می گذارد، از خروج آمریکا اظهار تاسف نمود. در عین حال گفت که تصمیم های  کانادا درباره سیاست خارجی اش در اتاوا، و نه واشنگتن، و نه هیچ کجای دیگر، گرفته می شود.

روز پیش از آن نیز کریستیا فریلند وزیر امور خارجه با صدور بیانیه ای ضمن اظهار تاسف از خروج آمریکا، برجام را در مجموع  مهم و مفید دانست. اما در عین حال تاکید کرد، نباید به ایران اجازه تولید تسلیحات هسته ای داده شود، و برجام گامی موثر در این راه می باشد. وی در سخنانی دیگر در واشنگتن به مساله مریم مبینی (دارای شهروندی دوگانه ایرانی و کانادایی، همسر کاووس سیدامامی مدیرعامل فقید موسسه حیات وحش میراث پارسیان که بنا به روایت های گوناگون در زندان اوین جان سپرده/ کشته شده/ خودکشی کرده) پرداخت. کمااینکه گفت: او نه تنها ناچار است با اندوه مرگ وحشتناک شوهرش زندگی کند، بلکه نمی تواند به کانادا بیاید. وی شهروند کاناداست،…. این همچنان یک مساله کلیدی شخصی برای من، و برای دولت کانادا می باشد.

ارین ئوتول نماینده محافظه کار مجلس ملی و منتقد رسمی وزارت خارجه از جمله خاطرنشان کرد: پس از رفع تحریم ها از ایران، سیل کمک های مالی ایران به سوی سازمان های تروریستی از جمله حزب الله و حماس روان شد.  

روز نهم ماه مه استیون هارپر و جان برد به ترتیب نخست وزیر و وزیر خارجه پیشین، به همراه مقامات سابق برخی از کشورهای دیگر، از امضاءکنندگان گزارش- آگهی زیر عنوان آقای رئیس جمهور در مورد ایران حق با شماست، در نشریه نیویورک تایمز بودند. در بخشی از این نوشتار آمده: ایران برای ما، همپیمانانمان، و آزادی، خطر است… شهروندان خودش را سرکوب می کند، و….

آقای ترودو و خانم فریلند در مورد موضع آقای هارپر گفته اند، که وی آزاد است به عنوان یک کانادایی دیدگاه خودش را بیان کند. اما موضع رسمی کانادا – ضمن انتقاداتی که به برجام  دارد- پشتیبانی از این توافق جهانی در کنار برخی متحدان دیگر می باشد.

کارشناسان و تحلیلگران

1- در حوزه سیاست

برخی بر این باورند که اظهارات نخست وزیر ترودو سبب تفرقه در نشست سران کشورهای صنعتی گروه هفت خواهد شد، که قرار است ماه آینده در کبک برگزار شود. چراکه در موضعگیری اش به شکلی آرام و غیرمستقیم، مخالفت دولت ترامپ و اسرائیل با برجام را مورد سرزنش قرار داده است.

البته خود آقای ترودو نیز در اظهارات مورد اشاره گفت، که انتظار دارد این مساله در آن نشست مطرح شود. طرح بحثی که شکاف عمیق بین آمریکا و طرف های دیگر گروه هفت را نشان خواهد داد.

این کارشناسان در عین حال با توجه به اینکه برجام توافقی چندجانبه بوده و طرف های دیگر مصمم به حفظ آن هستند، پیش بینی کرده اند این پیمان با تصمیم آقای ترامپ از بین نمی رود.  

2- در حوزه اقتصادی

گرچه کانادا در سال 2016 تحریم های خود در قبال ایران را لغو کرد، اما شمار اندکی از    شرکت های کانادایی با ایران دادوستد دارند. کمااینکه براساس مدارک موجود، ایران در سال گذشته هفتاد و یکمین طرف تجاری کانادا بود، و تنها 132 میلیون دلار کالا به ایران صادر شد، که فقط 0.02 درصد صادرات کانادا را تشکیل می داد. بنابراین تصمیم دولت آمریکا مبنی بر تحریم شرکت هایی که بخواهند با ایران دادوستد کنند، در کانادا تاثیری نخواهد داشت. یکی از معدود استثناءها شرکت بمباردیه می باشد، که با خط هوایی قشم قراردادی برای فروش 10 فروند از هواپیماهای موسوم به <سی آر جی- 900 نسل بعد> بسته است.

بااینهمه برخی از تحلیلگران شرکت هواپیماسازی بوئینگ را بزرگ ترین بازنده تصمیم         آقای ترامپ می دانند، که ناچار است از معامله شیرین 20 میلیارد دلاری خود با طرف ایرانی چشم بپوشد. همچنین به گفته آنها این تصمیم به نفع رقبای آمریکا تمام می شود. کمااینکه گلدی حیدر رئیس و رئیس هیئت مدیره شرکت راهبردهای هیل+نولتون کانادا خاطرنشان می کند: وقتی خلأیی ایجاد می شود، قاعدتا پر می شود. بنابراین عملکردهای این طرف می تواند، به نفع روسیه و چین باشد…. روس ها این ظرفیت را دارند که بدون آن ده درصد از قطعات آمریکایی (اشاره به اینکه در وضعیت اخیر اگر در تولیدات هر کشوری تا ده درصد از قطعات آمریکایی استفاده شود، برای فروش آن محصول به ایران، باید از اداره کنترل دارایی های خارجی وزارت خزانه داری آمریکا مجوز دریافت کند) هواپیما بسازند، و به ایران بفروشند. احتمالا چشم چین هم دنبال    داشته های توتال در ایران است… ایرانی که منبع غنی نفت می باشد.

 ابراز نگرانی در مورد از سرگیری فعالیت های هسته ای ایران/ قدیمی بودن و محلی از اعراب نشدن مدارک ارائه شده از سوی نتانیاهو در برهه کنونی/ اینکه حتی تیمسار گادی ایزنکول رئیس کارکنان نیروهای مسلح اسرائیل گفته، برجام با تمامی ایرادهایش کارایی دارد/ اشاره به برخی اظهارات برت بروئن مدیر دست اندرکاری جهانی در دوران ریاست جمهوری اوباما مبنی بر اینکه خروج آمریکا از برجام سبب دوری این کشور از همپیمانانش می شود؛ اینک موقعیتی است که نشان می دهد، آمریکا دارای کمترین نفوذ خود از هنگام جنگ جهانی دوم به این سو است؛ خروج آمریکا از برجام سبب تردید سایر کشورها در مورد اعتماد به سیاست خارجی آمریکا    می شود/ تندروهای ایران احساس می نمایند حق داشتند، هرگز به آمریکا اعتماد نکنند/ موضع رئیس جمهور روحانی ضعیف تر می شود/ و… از دیگر مسایل مورد بحث در کانادا بوده اند.


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *