مقالاتمقالات اجتماعی

نسل جدید زنان افغان در خط مقدم اعتراضات علیه طالبان

به رغم آنچه طالبان در روزهای اول اشغال افغانستان ادعا می کرد، به نظر می رسد طالبان هیچ فرقی با گذشته نکرده است. اما جامعه افغانستان با آنچه قبل از حمله آمریکا به این کشور در سال 2001 بود تفاوت بسیار دارد و این تفاوت را می توان در اعتراضات مدنی هفته های گذشته که عمدتا توسط زنان انجام شد، شاهد بود. 

به نوشته تحلیلگر وبسایت کانورسیشن، در 20 سال گذشته نسلی در افغانستان رشد کرده است که با جهان در ارتباط بوده و با نسل های پیش از خود تفاوت های اساسی دارد. به لطف گسترش شبکه های اجتماعی، اخبار و اطلاعات به روز سیاسی و اجتماعی در دسترس همگان قرار گرفت و انتقاد به مسئولان و بازخواست آنها درباره سیاست هایشان به یک هنجار اجتماعی بدل شد. در سایر ابعاد نیز برای مردم با علایق و سلایق مختلف، سازمان ها و انجمن های هنری، مذهبی و سیاسی مختلف تشکیل شده و جایگاه تازه ای به فعالیت های اجتماعی داده شد. در یک کلام، در 20 سال گذشته افغانستان جدیدی زاده شد که حاکمیت بر آن برای طالبان ساده نخواهد بود.

اینکه افغان ها به جای تسلیم شدن، مقاومت مدنی را انتخاب کرده اند، مجملی است که باید از آن حدیث مفصل خواند. افغان ها با بیش از 4 دهه تجربه جنگ و کشت و کشتار امروز بهتر از هر کس دیگر قدر مقاومت های مدنی و مسالمت آمیز برای پیشبرد اهداف خود و بلند کردن صدایشان را می دانند. مطالعات اجتماعی ثابت کرده است نافرمانی های مدنی، از اعتراضات مسالمت آمیز گرفته تا اعتصاب و بایکوت و راهپیمایی، به مرور مشروعیت حکومت را در بین مردم کمرنگ کرده و قدرت حکومت را تحلیل می برد. 

اعتراضات اخیر در کابل و هرات و مزار شریف و سایر شهرها نیز نشان می دهد با وجود فرارهزاران نفر از جمعیت تحصیلکرده افغانستان در بدو روی کار آمدن طالبان، جامعه روشنفکر افغان قدرت و استخوان بندی خود را حفظ کرده است. ظرف کمتر از یک ماهی که از اشغال افغانستان به دست طالبان می گذرد، بیش از 100 هزار نفر از مردم این کشور از فرودگاه کابل به مقصد آمریکا، کانادا، انگلیس، آلمان، قطر و سایر کشورها پرواز کرده و عده بیشتری از فعالان حقوق بشر، خبرنگاران، وکلا و فعالان سیاسی به کشورهای همسایه به ویژه ایران و پاکستان پناهنده شدند. هرچند انتظار می رفت با پراکنده شدن این تعداد از فعالان سیاسی و اجتماعی نهضت مقابله با طالبان تضعیف شود، اما اعتراضات اخیر و حضور پررنگ زنان نشان داد جبهه مقاومت مدنی پر قدرت در برابر طالبان ایستاده است. 

زنان افغانستان که برای رسیدن به جایگاه امروز خود راه طولانی و سختی را طی کرده اند به خوبی می دانند که یکی از اهداف اصلی طالبان هستند. در 5 سال حکومت طالبان از سال 1996 تا 2021، دختران از مدرسه منع و سر کار رفتن زنان قدغن شد. احتمالا طالبانی که بیرون آمدن زن را از خانه بدون مشایعت مرد غیر مجاز می شمرد انتظار تظاهرات چند هزار نفری زنان افغان را نداشته است. اما 7 سپتامبر، زنان کابلی در اعتراض به بمباران پنجشیر از سوی پاکستان مقابل سفارت این کشور تجمع کرده و نه تنها مردان را وادار به همراهی خود کردند که اعتراض خود را به کل کابل تسری دادند. در هرات نیز زنان شجاعانه برای حمایت از حق کار خود به خیابان ها آمدند. 

حالا طالبان که استراتژی مشخصی برای مقابله با اعتراضات ندارد از طرفی به زنان هشدار می دهد از آنجا که بسیاری از نیروهایش نحوه برخورد با زنان را نمی دانند، در خانه بمانند، و از طرف دیگر با شلیک تیر هوایی، دستگیر کردن خبرنگاران، توقیف دوربین ها، و بازداشت و ضرب و شتم عکاسان و گزارشگران سعی در کنترل اوضاع دارد. این حکومت اخیرا نیز اعلام کرده است معترضان باید 24 ساعت قبل از برگزاری اعتراضات، از وزارت دادگستری مجوز دریافت کنند.

اما دیری نخواهد گذشت که طالبان بفهمد دوره قلدری و ساکت کردن مردم و رسانه ها گذشته و نه تنها کاری از پیش نخواهد برد، که آتش خشم معترضان را شعله ورتر خواهد کرد. در هر صورت، مقاومت زنان و مردان آگاه افغان به ویژه در زمانی که طالبان در مرکز توجه جهانیان قرار دارد، می تواند محک خوبی برای ادعای این گروه درباره برقراری حکومت عادلانه باشد.

 


برچسب ها

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
Don`t copy text!
بستن

AdBlock را متوقف کنید

سیاست