مقالاتمقالات اجتماعی

عدم امکان گریز زنان از یکسونگری حتی در فضا

الیزابت رنزتی- گلوب و میل
دو سال پیش با روبرتا باندر نخستین زن فضانورد کانادایی مصاحبه کردم. او مدتی درباره دستکش هایی گفت، که اندازه دستش نبودند. ماجرا به سال 1992 مربوط بود، که دکتر باندر می کوشید وظایفش در فضاپیمای دیسکاوری را کامل کند. برای بخشی از این وظایف استفاده از دستکش های با طراحی ویژه لازم بود. اما در این میان مشکلی وجود داشت. اینکه دستکش ها مردانه بوده، و برای زنان درست نشده بودند. او در ادامه افزود، که استفاده از آنها برایش بسیار سخت بود. اما همه پیشنهادهایش برای طراحی مجدد آنها با ذکر این دلیل که انجام این کار بسیار گران است، با مخالفت روبرو شدند. بعدا عکس خودش را در حالی دید که این دستکش ها را دستش کرده بود، و به خاطر آورد که وظیفه نسبتا آسانش به سبب طراحی آنها بدون دلیل به کاری پیچیده تبدیل شد.
به گفته وی فضاپیما برای مردان طراحی شده است. بنابراین اگر قرار است زنان هم فضانورد شوند، باید تغییراتی صورت بگیرد و در این حوزه مهندس های زن هم داشته باشیم.
البته در خلال این 27 سال (از 1992 به این سو) اوضاع بهتر شده است. کمااینکه ناسا با افتخار اعلام کرد، نیمی از شرکت کنندگان در کلاس های سال 2013 اش را زنان تشکیل می دادند. همچنین اعلام نمود به مناسبت ماه تاریخ زنان برای نخستین بار کریستینا کوچ و آن مک لین دو فضانورد زن در هنگام خروج از ایستگاه فضایی برای نصب باطری، با یکدیگر در فضا قدم خواهند زد.
اما اینک همه می دانند، که این قدم زدن لغو شده است. زیرا دو لباس فضایی مورد نیاز به اندازه این دو زن موجود نبود. البته خانم مک لین با هر دو لباس اندازه/ سایز بزرگ و متوسط آموزش دیده است. اما در نخستین قدم زدن فضایی متوجه شد، اندازه متوسط بهتر به او می خورد. به گزارش نیویورک تایمز اینک باید در یکی از لباس های در نظر گرفته شده تغییراتی داده شود، که قابل استفاده گردد. چنین تغییراتی مستلزم ساعت ها صرف وقت، و احتمال آماده نشدن به موقع لباس مورد نظر است. البته ناسا اظهار امیدواری کرده، که برای این قدم زدن مجددا برنامه ریزی شود. اما چنین اقدامی در ماه تاریخ زنان رخ نخواهد داد.
علم به زبان ساده نشان می دهد که ریشه های این نابرابری در جهان امروز پیامدهایی دارد، که می توان بازتاب آنها را در اظهارات دکتر باندر مشاهده کرد. کمااینکه می گوید: اگر لباس های فضایی بیشتری در اندازه های کوچکتر داشتیم، می شد از همه این پیامدها که برای برنامه آن دو زن پیش آمدند، پیشگیری کرد… البته اینکه زنان در همه تاریخ و در همه جا با محدودیت ها روبرو بوده و با تلاش فراوان خود را در برخی از حوزه ها وارد کرده اند، چیزی نیست که کسی نداند. اما آیا باید این بی عدالتی حتی تا فضا هم ما را دنبال کند؟
البته اینگونه بی عدالتی ها و نابرابری ها در قبال افراد دارای معلولیت جسمی، رنگین پوست ها و… نیز وجود دارند. اما در مورد زنان در همه حوزه های گوناگون و برساخته های مورد نیاز وجود داشته، و همچنان دارند. کمااینکه کرولین کاریادو پرز نویسنده انگلیسی در کتاب خود زیر نام زنان نامرئی: افشای اطلاعات یکسونگرانه در جهان طراحی شده برای مردان، به انواع این بی عدالتی ها و نابرابری ها پرداخته است. از جمله نوشته که دنیای امروز برای مردان طراحی شده و در مرکزش گودالی وجود دارد، که وی آن را شکلی از حضور غایبانه زنان می نامد. به باور او جمع آوری نکردن اطلاعات در مورد زنان و زندگی آنها در حوزه های گوناگون، به معنی ادامه طبیعی انگاشتن تبعیض جنسیتی است. اما این تبعیض به نوعی اصلا به چشم نمی آید.
شاید همین که داریم درباره لباس های فضایی تنها به اندازه مردان حرف می زنیم، وجود این تبعیض را می پذیریم و به آن اعتراف می کنیم. این پذیرش و اعتراف در ادامه نشان می دهد که همان اندازه که انسان می تواند تبعیض قائل شود، برساخته های او هم همین توانایی را دارند. کمااینکه اتومبیل ها بگونه ای طراحی شده اند، که نیاز مردان را برآورده کنند. اما زنان نیز به ناچار پشت فرمان همین اتومبیل های موجود می نشینند، و عذاب می کشند. خوشبختانه دوختن لباس های فضایی مناسب برای هر دو جنس، می تواند مقدمه ای برای درک مشکلات جنسیت- مدار باشد. درکی که امیدواریم، سبب تغییرات مثبت عملی هم بشود.

برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن

 
 

نصب اپلیکیشن ایران جوان