صفحه اصلی / مقالات / سفرهای هوایی: مخاطرات پنهان

سفرهای هوایی: مخاطرات پنهان

Behnam Marfou

نشت گاز ضدیخ به درون هواپیما

روز پنجم نوامبر در فرودگاه کلگری نشت گاز ضدیخ به درون هواپیمای خط هوایی وست جت، از جمله سبب بستری شدن یکی از خدمه پرواز در بیمارستان گردید. به گفته لورین استوارت سخنگوی این خط در آن روز دست اندرکاران داشتند با ضدیخ کردن هواپیما، آن را برای پرواز به بوستون آماده می نمودند. اما افشانه ضدیخ وارد سیستم تهویه شد، و به درون پرنده آهنین بال نشت کرد.

البته این نخستین بار نبود، که چنین رخدادی پیش می آمد. کمااینکه تری ویلیامز مهماندار آمریکایی از 38 سالگی (از سال 2007 به این سو) به سبب بخار دود مانندی که از مجرای سیستم تهویه به کابین هواپیما نشت کرد، به میگرن، تنگی نفس/ آسم، رعشه، لرزش دست چپ و ضعف همزمان بینایی و حافظه، مبتلا شده است.

به گفته آگاهان این امکان وجود دارد، که هوای تنفسی داخل کابین به هر آلودگی ممکن از جمله بنزین موتور هواپیما آغشته شود. بنزینی که حاوی مواد شیمیایی خطرناکی است، که در گرمای بالا به آزاد شدن گازکربنیک منجر می گردد. مساله ای که از جمله در سال 2004 در پرواز خط هوایی ایر کانادا سبب مرگ سگ دکتر دارین جیکوب ساکن استان بریتیش کلمبیا شد.

در سال 2009 جودیت موراوسکی کارشناس بهداشت صنعتی اتحادیه خدمه پرواز آمریکا گفت که در پژوهش های خود متوجه شده، به طور متوسط تقریبا هر روز یک مورد این چنینی در پروازهای این کشور اتفاق می افتد. او با اطمینان تاکید کرد، که این رقم دست کم ترین میزان موجود می باشد.

البته باید دانست که به سبب پیشرفت سریع فناوری، احتمال رخدادهایی از این دست رو به کاهش دارد. اما به گفته پرفسور کلمنت فارلانگ استاد علوم پزشکی دانشگاه واشنگتن، به هر حال قرار گرفتن در معرض هوای آلوده داخل کابین هواپیما می تواند، سبب بروز همان نارسایی هایی گردد، که خانم ویلیامز به آنها مبتلا شده است. در عین حال اگر کسی دارویی خاص هم مصرف کند، امکان عوارض خطرناک تری هم به وجود می آید.

اقدام های تروریستی، و واکنش های امنیتی به آنها

سال هاست که اقدام های تروریستی جان خدمه و مسافران هوایی را تهدید می کنند. کمااینکه در دهه های 1970 و 1980 تروریست ها از ربودن هواپیماها از جمله برای درخواست آزادی زندانیان، گرفتن پول در ازای رها کردن مسافران، و دستیابی به اهداف سیاسی خود، استفاده می کردند. اما مرگبارترین رخداد از این دست تا پیش از یازدهم سپتامبر2001، در بیست ودوم ژوئن 1985 رخ داد. در آن حادثه بر اثر بمبی که تروریست های سیک در هواپیمای پرواز شماره 182 مسیر مونترال- لندن- دوبی خط هوایی هندوستان کار گذاشته بودند، کلیه 329 خدمه و مسافر آن کشته شدند.

البته در کنار گروه های تروریستی گاهی دولت ها نیز، در اینگونه رخدادها دست داشته اند. مثلا در نوامبر 1987 دو مقام دولتی کره شمالی در یک بوئینگ 707 متعلق به خط هوایی کره جنوبی مسیر بغداد- سئول بمب کار گذاشتند، که به کشته شدن 20 خدمه و 95 مسافر این هواپیما منجر گردید.

مسوولان مربوطه در واکنش به اینگونه رویدادهای ناگوار، چاره اندیشی هایی کرده، و می کنند. کمااینکه وزارت ترابری دولت مرکزی در نهم ماه جاری از برخی تغییرات مربوطه خبر داد. از جمله اینکه براساس این تغییرات به همراه داشتن هر نوع کالای پودری از جمله پودر بچه به وزن بیش از 350 گرم، در کلیه پروازهای داخلی و خارجی ممنوع شد. البته شیرخشک، پودر پروتئین، چای و قهوه، از این ممنوعیت مستثنی هستند.

به گفته مارک گارنو وزیر ترابری دولت مورد اشاره تغییرات نوین که از بیست و هفتم ماه جاری به اجرا درمی آیند، به منظور حفظ امنیت بیشتر مسافران و هماهنگی با استانداردهای جهانی ایجاد شده اند.

البته از زمان حملات یازدهم سپتامبر اقدامات احتیاطی در بسیاری از فرودگاه های جهان شدیدتر شده اند. با این هدف که تا حد امکان شمار اینگونه حملات را کاهش دهند، اقدام به آنها را برای تروریست ها سخت کنند، از میزان ترس و اضطراب ناشی از اقدامات تروریستی بکاهند، و سبب اطمینان دادن به  مسافران در مورد امنیت ناوگان های هوایی شوند. لیست افراد ممنوع از پرواز، درهای ضد گلوله برای کابین خلبان ها، کار گذاشتن دوربین های مداربسته جهت زیر نظر گرفتن فعالیت های بالقوه مشکوک از سوی آنها، آموزش چگونگی استفاده از اسلحه به این خلبان ها و قرار دادن سلاح های گرم در اختیارشان، فرستادن افراد مسوول تامین امنیت به صورت ناشناس با هر پرواز، گماردن نگهبانان گشت در فرودگاه ها برای زیر نظر داشتن اوضاع و گزارش هر گونه فعالیت مشکوک، نصب دستگاه های لازم مانند فلزیاب ها، ممنوعیت بردن مایعات به داخل هواپیماها، نصب دستگاه های حساس به مواد شیمیایی، در نظر گرفتن خصوصیات رفتاری مسافرها و در صورت لزوم دستگیری زودتر تروریست های احتمالی، از دیگر اقدامات در این زمینه به شمار می روند.

از قضا سرکنگبین صفرا فزود: وقتی فناوری های پیشرفته نتیجه عکس می دهند

فناوری استفاده از دستگاه های الکترونیکی و خودکار (اتوماتیک) در هوانوردی و نجوم سبب شده، سفرهای هوایی از همیشه امن تر و کم خطرتر باشند. اما برخی از رخدادها ثابت می کنند که کوچکترین ایرادی که در این فناوری به وجود بیاید، می تواند سبب فاجعه های بزرگی شود. کمااینکه برخی کارشناسان بر این باورند که گرچه دستگاه های الکترونیکی و خودکار کار گذاشته شده در هواپیماها برای بهبود ایمنی و قابلیت اتکای بیشتر ساخته شده اند، اما در مواقعی که ایرادی در آنها به وجود می آید، پیچیدگی سیستم شان می تواند حتی باتجربه ترین خلبان ها را هم گیج، و در نتیجه تصمیم گیری درست را برای آنها مشکل تر کند.

یکی از این فجایع به بوئینگ 737 پرواز شماره 1951 خط هوایی ترکیه پیوند داشت. در بیست و پنجم فوریه 2009 ایجاد اختلال در بخش الکترونیکی ارتفاع سنج سبب گردید، هواپیما خارج از خط پرواز فرودگاه آمستردام به زمین بنشیند، به سه پاره تقسیم شود، 9 نفر از جمله سه خلبانش جان بسپارند، و 84 سرنشین دیگر آن زخم بردارند.

در همان سال درست کار نکردن سیستم سرعت ‌سنج که باید سرعت هواپیما را به خلبان اطلاع دهد، سبب سقوط ایرباس  پرواز 447 خط هوایی فرانسه در اقیانوس اطلس، و مرگ تمامی 228 سرنشین آن شد. زیرا سه خلبان که از جمله تجربه‌ چندین هزار ساعت پرواز داشتند، بر اثر دریافت سرعت‌ های متفاوت از این سیستم، دست به اشتباهات فاحشی زدند، که به قیمت جان کلیه سرنشینان و از جمله خودشان تمام شد.

سفر هوایی: مخاطرات پنهان

بنابراین نگرانی اکثریت مردم در مورد سقوط هواپیماها به سبب نقص فنی و یا بدی شدید آب و هوا به عنوان عوامل اصلی، بیراه نیستند. اما با توجه به مواردی که در ابتدای این نوشتار به برخی از آنها اشاره شد، تنها عواملی نمی باشند که باید سبب نگرانی شوند. فراتر اینکه فزون بر آن موارد، تصادف هواپیماها با یکدیگر روی خط پرواز، و برخوردشان به ساختمان ها از جمله دیواره آشیانه خودشان و اشیای روی زمین، از جمله سایر مخاطرات پنهانی هستند، که سلامتی و در برخی موارد جان افراد را تهدید می کنند.  

آیا سوانح هوایی از تصادف های زمینی مرگبارترند؟

بسیاری از مردم به دلایل گوناگون و به ویژه با توجه به وقوع سوانح هوایی، از سفر با هواپیما هراس دارند. اما واقعیت این است، که پرواز بسیار کم خطرتر از سفرهای زمینی می باشد. کمااینکه براساس آخرین آمار سالانه منتشره از سوی شبکه ایمنی هوایی که به 2016 پیوند دارد، در سال گذشته شمار سوانح هوایی مرگبار 19، و تعداد جان سپردگان 325 تن بود. حال آن که در سال های 2015 و 2014 به ترتیب شمار کشته شدگان سر به 560 و 1320 نفر زد. البته این روند تنها به این سه سال محدود نمی شود. کمااینکه براساس اطلاعات منتشره از سوی اداره بایگانی تصادفات هواپیماها، برغم افزایش مستمر شمار سفرهای هوایی از سال 1949 به این سو که نخستین هواپیمای مسافربری کارش را آغاز کرد، شمار رخدادهای هوایی همواره رو به کاهش داشته است.  

در حالی که براساس آخرین آمار سالانه منتشره از سوی اداره امنیت بین المللی سفرهای زمینی، همه ساله یک میلیون و 300 هزار نفر از مردم جهان در تصادف های زمینی کشته می شوند، که معادل روزانه 3 هزار و 287 تن می باشد. شمار زخم برداشته ها و نقص عضو و معلول شده ها نیز، سر به 20 تا 50 میلیون نفر می زند. این تصادف ها به ترتیب نخستین و دومین عامل مرگ و میر گروه سنی 15 تا 29، و 5 الی 14 ساله هستند. خسارت مالی سالانه آنها در دنیا نیز، معادل 518 میلیارد دلار آمریکا می باشد.  


پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *