مقالاتمقالات اقتصادی

ده سال نرخ بهره‌های پایین همه چیز را تحت تاثیر قرار داده است

 

از: لیز مک کورمک – بلومبرگ

درک این موضوع که چطور با گذشت 10 سال از پایان بحران اقتصاد جهانی، نرخ بهره‌ بانک‌ها در ایالات متحده تا این حد پایین است، کمی دشوار است. هر سالی که می‌گذشت، پیشگویان اقتصادی می‌گفتند: آماده باشید که نرخ‌ها به زودی بالا خواهند رفت، اما این زمان هنوز فرا نرسیده است. در سال 2018، جیمی دایمن مدیرعامل شرکت JPMorgan Chase & Co از بالارفتن احتمالی نرخ‌ها خبر داد. او گفت که نرخ بهره‌ عمومی برای وام‌های درازمدت (10 سال و بیشتر) می‌تواند تا بالای 5 درصد هم برود. اما در حال حاضر، این نرخ تنها کمی بالاتر از 2 درصد است. این وام‌های ارزان، از سویی به شکوفایی اقتصاد کمک می‌کنند ولی از سوی دیگر، به این معنا هستند که سپرده‌گذاران بانکی، تنها کسری از 1 درصد سود را بر روی پول خود دریافت می‌نمایند.

ماندگاری نرخ بهره‌ پایین، باعث شده فرضیات و تعاریفی که سال‌هاست درباره‌ کارکرد پول ایجاد شده تغییر کرده و این موضوع، نسل جدیدی از سرمایه‌گذاران، تاجران، سپرده‌گذاران و سیاست‌گذاران مالی را پدید آورده است. بانک مرکزی آمریکا، تلاش کرده که اقتصاد کشور را به سوی رژیم نرخ‌های بالاتر سوق دهد، و از سال 2015 و هنگامی که نرخ بهره‌ وام کوتاه‌مدت نزدیک به صفر بود، 9 بار نرخ‌ها را افزایش داده است. اما حالا و در ماه جولای امسال، به نظر می‌رسد که این نهاد فدرال، آماده‌ کاهش دوباره‌ نرخ‌ها است. دیوید کِلی، استراتژیک ارشد JP Morgan می گوید: این تصمیمی غیرطبیعی است. در حالت طبیعی، دولت زمانی این تصمیم را می گیرد که اقتصاد در حال گسترش به منابع جدید باشد، یا مشکل تورم جدی شده باشد. در این صورت، بانک مرکزی نرخ بهره را پایین نگه می دارد تا اقتصاد تحت کنترل باشد. اما اکنون، هیچ کدام از این شرایط وجود ندارد و این تصمیم نابجا است.

اما وام‌گیرندگان، از جمله گروه‌هایی بوده‌اند که از این نرخ بهره‌ پایین به وضوح منتفع شده‌اند و بسیاری از کشورها و کمپانی‌های بزرگ، تلاش کرده‌اند برای یک قرن، نرخ‌ها را پایین نگاه دارند. بلژیک و ایرلند اوراق قرضه‌ 100 ساله فروخته‌اند و استرالیا هم از آنها پیروی کرد و نرخ بهره را در 171/1 درصد قفل کرد. در سال 2015، شرکت Microsoft اوراق قرضه‌ 40 ساله فروخت و دانشگاه ایالتی کالیفرنیا هم اوراق 100 ساله منتشر کرد. نرخ بهره‌ کنترل‌شده همچنین مانع آن شد که خزانه‌ فدرال آمریکا، بتواند نرخ بهره‌‌ بدهی فدرال را افزایش دهد.

برای بانک‌ها، پایین‌ نگه‌ داشتن مصنوعی نرخ بهره، در درازمدت خوشایند و ایده‌آل نیست. علت این است که این بنگاه‌های مالی همیشه منابع مالی سرمایه‌گذاری‌های بلندمت را با استفاده از بدهی‌های کوتاه‌مدت تامین می‌کنند، بنابراین آنها زمانی بهتر کار می‌کنند که بهره‌های وام‌های درازمدت، به طور چشمگیری از وام‌های کوتاه‌مدت بالاتر باشند. البته در آمریکا، بانک ها همچنان توانسته‌اند به سود خود دست یابند و پنج بانک بزرگ کشور، برای نخستین بار به درآمد فصلی 30 میلیارد دلار دست یافته‌اند. اما برخی از بانک‌های بازرگانی بزرگ هشدار داده‌اند که کاهش نرخ بهره، وزنش را بر روی تخمین‌های آنها از درآمدهای کسب‌شده از بخش ارائه‌ وام، خواهد انداخت. 

در این میان، سپرده‌گذاران نیز، وادار شده‌اند که با سودهای پایین بر سپرده‌هایشان کنار بیایند. نرخ متوسط سود بانکی بر حساب‌های سپرده‌گذاری که اکنون 10 دهم درصد است، از چهار سال پیش تاکنون، تقریبا بدون تغییر مانده است. این نرخ البته در سال 2009، از 30 دهم درصد اولیه به حدود 10 دهم درصد کاهش یافت. با این حال این نرخ، در سال 2000 و پیش از بحران اقتصاد جهانی، تا 73/1 درصد نیز رسید. 

اما یکی از جاهایی که نرخ بهره‌ پایین آسیب خود را می‌زند، در بحث سرمایه‌گذاری است؛ و نه در بازگشت سرمایه‌ فعلی بلکه در مورد درآمدهایی که در آینده برای آنها برنامه‌ریزی شده است. این باعث شده که سرمایه‌گذاران، از آمریکای شمالی بروند، در میان کشورها دوره بیفتند و به بازارهایی که سود بالاتر دارند، هجوم ببرند. نگرانی که وجود دارد این است که این حالت، می‌توان حباب‌های قیمتی ایجاد کرده، و ساختارهای مالی را بی‌ثبات کند.

برچسب ها

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Don`t copy text!
بستن

ایران جوان را در اینستاگرام دنبال کنید.

 

  • 5
  • 0
  • 7
  • 0
  • 21
  • 0
  • 9
  • 0