صفحه اصلی / مقالات / دزدان دریایی: فرمانروای واقعی بخشی از آب های بین المللی

دزدان دریایی: فرمانروای واقعی بخشی از آب های بین المللی

نجات ماهیگیران ایرانی از دست دزدان دریایی توسط نیروهای آمریکایی برای چندمین بار

روز بیست و پنجم اکتبر ستاد فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا با انتشار بیانیه ای از واکنش نیروی دریایی خود به درخواست کمک گارد ساحلی ایران خبر داد. براساس این بیانیه نیروی مورد اشاره به همراه همتای ژاپنی اش، در آب ‌های جنوب یمن قایق ماهیگیری ایران را از حمله دزدان دریایی نجات داد. عملیاتی که با هماهنگی نیروی دریایی اتحادیه اروپا و ائتلاف به رهبری ترکیه صورت گرفت.

چنین رخدادی پیشتر نیز چند بار اتفاق افتاده بود. از جمله در ششم ژانویه 2012 ناو هواپیمابر جان ث استینیس ضمن نجات 13 دریانورد ایرانی که 40 روز در محاصره دزدان دریایی قرار داشتند، 15 دزد را هم دستگیر کردند.

روز بعد رامین مهمانپرست سخنگوی وقت وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی از این تلاش با عنوان اقدامی انساندوستانه یاد نمود، و افزود همه کشورها باید برای مقابله با دزدی دریایی چنین تلاشی داشته باشند.

این سخنان دور از واقعیت نیستند. کمااینکه از جمله سه ماه بعد (ششم آوریل همان سال) تکاوران نیروی دریایی ایران 28 خدمه یک کشتی چینی حامل آهن آلات را از دست دزدان دریایی نجات دادند، و 9 دزد را هم دستگیر کردند. یانگ جیچی وزیر امور خارجه وقت چین از این تلاش موفقیت آمیز سپاسگزاری نمود.

در هفدهم سپتامبر 2014 هم بلافاصله پس از اعلام درخواست کمک اضطراری از سوی یک کشتی کانتینربر چینی مورد حمله 5 فروند قایق این دزدان، ناوشکن بایندر ایران به محل حادثه اعزام شد، و آنان را فراری داد.

در بیست و نهم مردادماه 1394/ بیستم اوت 2015 دریادار دوم سیدمحمود موسوی معاون عملیات نیروی دریایی از درخواست کمک یک فروند کشتی تجاری خارجی و واکنش ناو گروه سی و پنجم این نیرو در شامگاه پیش از آن خبر داد، که منجر به متواری کردن دزدان دریایی شد، که قصد هجوم به این کشتی را داشتند. وی ملیت سرنشینان خارجی را اعلام نکرد.

حمله دزدان دریایی به ایرانیان

در بیست و پنجم مهرماه/ هفدهم اکتبر سال جاری علیم افشار مدیرعامل تعاونی صیادان چابهار اعلام کرد، دو روز پیشتر دزدان دریایی 20 ملوان دیگر ایرانی را به گروگان گرفته ‌اند. به این ترتیب شمار این گروگان ها سر به 44 نفر زد. این دزدان برای آزادی هر یک از ماهیگیران در بند، 1500 دلار خواسته ‌اند.

آقای افشار درست یک هفته پیشتر یعنی در هیجدهم مهرماه/ دهم اکتبر نیز خبر داد، که در روز پیش دزدان دریایی سومالیایی ناخدای یک لنج ایرانی متعلق به ماهیگیران تعاونی متبوع اش را کشته، و 16 ماهیگیر آن را به گروگان گرفته اند.

در همین پیوند گروهی از خانواده‌های ماهیگیران ایرانی اسیر در دست دزدان دریایی، پنج ماه پیش در نامه ‌ای به حسن روحانی خواستار آن شدند، که رییس‌ جمهور و وزیر امور خارجه برای نجات جان هشت ماهیگیر زنده‌ مانده، اقدامی به عمل بیاورند.

البته رخدادهای اخیر سابقه ای طولانی دارند. از جمله اینکه روز دوم خرداد/ بیست و سوم ماه مه سال جاری دزدان دریایی سومالی یک کشتی ماهیگیری ایرانی، و در اول آذر ماه 1394/ بیست و دوم نوامبر 2015 یک قایق ماهیگیری ایرانی و 15خدمه آن را ربودند. در بیست و دوم اردیبهشت ماه 1394/ 11 ماه مه 2015 هم، گروه تروریستی الشباب يک قايق ماهيگيری ايرانی و 14 ملوان اش را توقيف کرد.

آسیب زدن به همه ملت ها

البته تنها ایرانیان نیستند، که از دزدان دریایی آسیب دیده اند. کمااینکه از جمله کشتی های آمریکایی، اکراینی، تایوانی، روسی، عربستانی، فرانسوی، فيليپينی، یمنی و یونانی نیز، هدف حمله قرار گرفته اند.

منحنی عملیات دزدان دریایی

منحنی عملیات دزدان دریایی فراز و فرودهایی را تجربه کرده است. کمااینکه از سال 2005 شدت گرفت، و سبب افزایش هزینه کشتیرانی و پیشگیری از رسیدن محموله های غذایی و سوختی شد. این فعالیت ها پس از اندکی کاهش، مجددا از سال 2008 شدت و سرعت بیشتری پیدا کرد. کمااینکه بر اساس آمار اداره دریانوردی بین المللی، در سال 2009 با یک رشد 39 درصدی سر به 406 مورد زد. بگونه ای که تنها در خلال پنج ماه نخست آن سال دزدان به صدها کشتی حمله کردند، خدمه آنها را ربودند، و 100 میلیون دلار باج گرفتند. این میزان در سال 2011 به حدود 237 حمله به کشتی‌های تجاری کاهش یافت.

اقدامات متقابل و ناکام ماندن  شمار زیادی از حملات

از دیگر سو بسیار پیش می آید، که حملات این دزدان به سبب واکنش های به موقع (که پیشتر به نوع آمریکایی و ایرانی اش اشاره شد) ناکام می مانند. مثلا روز بیست و هشتم خردادماه 1394/ هجدهم ژوئن 2015 تکاوران نیروی دریایی با آتش پرحجم خود پنج فروند قایق دزدان دریایی را که قصد هجوم به یک کشتی تجاری ایرانی را داشتند، ناچار به فرار کردند. پس از سه ساعت دزدان با 11 فروند قایق بازگشتند. اما باز هم به سبب واکنش سریع این تکاوران متواری شدند.

در روزهای ششم تا هشتم اردیبهشت ماه 1394/ بیست و ششم تا بیست و هشتم آوریل 2015  دزدان دریایی در دو مرحله قصد تعرض به دو فروند کشتی نفتکش ایرانی را داشتند که با واکنش به موقع تیم محافظ، پس از درگیری چند ساعته فرار کردند.

در پنجم فروردین ماه 1394/ بیست و پنجم مارس 2015 چهار فروند قایق و یک لنج ماهیگیری دزدان دریایی قصد ربودن نفتکش ایرانی را داشتند، که باز هم با دخالت نیروی دریایی متواری شدند.

در بامداد سیزدهم شهریورماه 1393/ چهارم سپتامبر 2014 بيش از دوازده فروند قايق دزدان دريايی در سه مرحله مختلف قصد ربودن يک فروند نفتکش ايرانی را داشتند، که در تمامی مراحل تکاوران نيروی دريايی آنها را فراری دادند.

در مجموع به گفته دريادار حبيب‌الله سياری فرمانده نيروی دريايی ایران، این نیرو از نيمه دوم سال 87/ پاییز 2008 تاكنون، در محدوده خلیج عدن حضوری مستمر داشته است.
کشورهای دیگر نیز روش هایی را برای رویارویی با دزدان دریایی در پیش گرفته اند. مثلا دولت فرانسه طرح هشدار دزدی دریایی را راه اندازی کرده، و کلیه منابع خود در منطقه را بسیج نموده است. آمریکا نیز گشتی های نیروی دریایی اش را در آب های ساحلی سومالی اسکان داده، که از جمله ناامن ترین آب های جهان هستند.
در کنار اقدام انفرادی کشورها، شورای امنیت سازمان ملل متحد روز سوم ژوئن 2008 با تصویب قطعنامه ای، خواستار مقابله با دزدان دریایی در آب های ساحلی سومالی شد.

جان به در بردگان

از دیگر سو شماری از گرفتارشدگان، پس از اسارت نجات یافته اند. از جمله در پنجم نوامبر 2015 در حمله نیروهای امنیتی سومالی به یکی از خانه های نگهداری گروگان ها، 4 ماهیگیر ایرانی آزاد، و 2 گروگانگیر دستگیر شدند.

در بیست و هشتم اوت 2015 ملوانان ایرانی در بند دزدان دریایی پس از اقدامی ناگهانی که منجر به غافلگیری و خلع سلاح این دزدان شد، ضمن دستگیری چهار نفر از آنان، به یک ناو انگلیسی پناه ‌بردند.

در هفتم ژوئن 2014 یازده ملوان از جمله یک ایرانی (شهریار علی‌ آبادی)، بنگلادشی، پاکستانی و سریلانکایی یک کشتی مالزیایی که تقریبا چهار سال پیش از آن به اسارت درآمده بودند، با تلاش های خود و کمک  نیروهای انتظامی سومالی نجات پیدا کردند.

باجگیری سبب اصلی اقدامات دزدان دریایی

دزدان دریایی پس از هر هجوم موفقیت آمیز و گروگانگیری دریانوردان، خواهان پرداخت پول در ازای آزادی آنها می شوند. این باجگیری سال هاست، که رسما پذیرفته شده است. کمااینکه همانگونه که آمد بر اساس آمار اداره دریانوردی بین المللی تنها در خلال پنج ماه نخست سال 2009، 100 میلیون دلار باج گرفتند .

خدمات تسلیحاتی مجلس نمایندگان آمریکا هم در گزارش همان سال خود اعلام کرد، که دزدان دریایی به طور متوسط از هر کشتی ربوده و گروگان گرفته شده، مبلغی بین 1 تا 2 میلیون دلار به جیب زده اند. این باجگیری ها با کمک واسطه ها صورت می گیرند. مثلا باجگیری برای آزادی ابرتانکر نفتکش یونانی ماران سنتاراس با پادرمیانی یک سومالیایی، پس از چانه زنی های فراوان، و در نهایت پایین ریختن 5 میلیون و 500 هزار دلار در جعبه های سر به مهر شناور از هواپیماهای در حال پرواز، همراه بود.

در نهم مهرماه 1392/ اول اکتبر 2013 نیز علاءالدین سادات رسول مدیر حقوقی و دعاوی کشتیرانی جمهوری اسلامی در گفت و گو با پایگاه خبری-تحلیلی فرارو پذیرفت، که ایران برای آزادی کشتی و ملوان های خود پول پرداخته است.

هزینه به مراتب دردناک تر و سنگین تر

فعالیت این دزدان، تنها زیان های مالی به بار نمی آورد. بلکه همه ساله به  کشته شدن بيش از صد دریانورد نیز، منجر می شود. زیرا دزدان دريايی امروز بسیار خطرناک تر از پیشینیان خود شده اند. چراکه مثلا به مسلسل، قفل شکن، گازانبرهای ویژه و قایق های تندرو، مجهزند. قایق هایی که با شتابی معادل تا پنج برابر سرعت کشتی هدف حرکت می کنند. همچنین قادرند در تنگه ها که قدرت مانور کشتی ها کم است، آنها را هدف قرار دهند. بنابراین در واقع این دزدان فرمانروای بخشی از آب های بین المللی هستند.


پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *