مقالاتمقالات اجتماعی

اعتراض کانادایی‌ها به تصمیم روس‌ها برای اصلاح نطفه‌ انسان

کارشناسان بیواتیکز و متخصصان ژنتیک کانادایی اعتراض رسمی خود را به تصمیم دنیس ریبریکوف، زیست‌شناس مولکولی روس در مورد ایجاد تغییرات ژنتیکی در رویان (جنین تازه تشکیل شده) انسانی، اعلام کرده‌اند. ریبریکوف، با سرکشی در برابر هنجارهای جامعه‌ علمی جهانی، گفته قصد دارد با استفاده از فناوری ویرایش ژنتیک موسوم به CRISPR، رویان انسانی را دستکاری ژنتیک کند. او گفته هدفش این است که برای والدینی که به ناشنوایی ژنتیک مبتلا هستند، این امکان را فراهم کند که فرزندی شنوا داشته باشند.

دکتر فرانسوا بِیلیس، استاد فلسفه و بیواتیکز دانشگاه Dalhousie هالیفاکس است. او همچنین با یکی از کمیته های سازمان بهداشت جهانی همکاری می‌کند که در زمینه‌ ایجاد استانداردهای بین‌المللی برای نظارت بر ایجاد تغییر در ژن‌های انسان، فعالیت می کند. دکتر بِیلیس می‌گوید: ما داریم خودمان را در مسیری قرار می دهیم که به تغییر داستان تکامل انسان می‌انجامد. تصمیم‌گیری درباره‌ این مساله نباید در کنترل تنها یک دانشمند باشد. و حتی نباید در کنترل گروهی از دانشمندان و یا سیاستمداران باشد. این تصمیمی است که به همه‌ انسان‌‌ها مربوط می‌شود.

دکتر بیلیز توضیح می‌دهد که بازخوردهای اخلاقی این نوع رویکرد یاغی‌گرانه و غیرمسوولانه به علم، بسیار گسترده و گاهی پنهان هستند. اما بخشی از این بازخوردها که بدیهی هستند، بسیار ترسناک به نظر می‌رسند: دستکاری ژنتیک تخمک، اسپرم، و یا رویان انسان (که به طور کلی به آن ژرملاین می‌گویند)، نه تنها بر شخصی که نهایتا از این طریق ایجاد می‌شود تاثیر می‌گذارد، بلکه تاثیر آن بر نسل‌هایی که از آن شخص تولید شوند نیز، بر جای خواهد ماند. دکتر بیلیز می‌گوید که البته هیچ کس نمی‌تواند با اطمینان بگوید که ایجاد تغییرات و ویرایش ژرملاین، ممکن است تحت شرایطی به نتایج مثبت نیز منجر شود و در این مورد میان دانشمندان توافقی وجود ندارد. اما آنچه همه بر سر آن توافق دارند، این است که این روش هنوز بسیار ریسکی و خطرناک است، تاثیر آن ناکامل است و کلا روش قابل اتکایی نیست. افزون بر این، مساله تاثیرات جانبی این تغییرات نیز وجود دارد؛ تغییراتی که ممکن است در ژن‌هایی روی دهند که دانشمندان ترجیح می‌دهند آنها را هرگز دستکاری نکنند. این تغییرات جانبی، می‌توانند نتایج ویرانگری به همراه داشته باشند. 

در واقع، نخستین باری که این تصمیم برای ویرایش ژنتیک رویان انسانی با بکارگیری از روش CRISPR گرفته شد، نتایج کار مطلقا با آنچه انتظار می‌رفت، هماهنگ نبود. نتیجه‌ این پروژه‌ ویرایش ژرملاین، که به شکلی عجولانه و پنهانی و توسط دانشمند بدنام چینی هی ژیانکوی انجام گرفت، در بدن یک جفت دوقلوی دختر که در نوامبر سال گذشته به دنیا آمدند، هویدا است. هدف ژیانکوی این بود که ژنی را که CCR5 نام گرفته، به صورتی تغییر دهد که مقاومت زیستی در مورد ویروس HIV را تضمین نماید. در عوض، یکی از دوقلوها به وضعیت موسوم به mosaicism دچار شد که در آن، تنها بخشی از سلول‌های بدن او، ژن تغییر یافته را در خود دارند. قل دیگر نیز، تغییرات ژنتیک را تنها در یکی از کپی‌های ژن یادشده نشان داد. البته هنوز مشحص نیست که اثرات جانبی این دستکاری ژنتیکی چه بوده است.

مساله‌ ریبریکوف، دانشمند روسی البته از نظر ژنتیکی و هدفی که دنبال می‌کند متفاوت است، اما آنچنان که دکتر بیلیز توضیح می‌دهد، نکته مشترک هر دو پروژه این است که هر دو، به صورتی بنیادین غیرضروری هستند. او می‌گوید: این دانشمندان، بیشتر به دنبال این هستند که آنچه را می‌خواهند به انجام برسانند و تلاش می‌کنند که نخستین دانشمندی باشند که این کار را کرده، چون این در جامعه‌ علمی برایشان افتخار کسب می‌کند؛ مساله ضرورت پزشکی، در جایگاه بعدی اولویت این افراد قرار دارد.

دکتر بیلی می‌گوید مخالف این نیست که در آینده، تحت شرایطی ویژه، از روش CRISPR برای تغییرات ژنتیکی روی رویان  استفاده شود، اما می‌گوید پیش از بکارگیری این روش، باید از امنیت و تاثیرگذار بودن آن اطمینان کامل حاصل شود. او همچنین معتقد است که باید بر سر اخلاقی بودن انجام این کار، یک اجماع عمومی حاصل گردد. 

برچسب ها

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Don`t copy text!
بستن

ایران جوان را در اینستاگرام دنبال کنید.

 

  • 5
  • 0
  • 7
  • 0
  • 21
  • 0
  • 9
  • 0