مقالاتمقالات سیاسی

آیا جهان با هلاکت رهبر داعش امن تر خواهد شد؟! 

یادداشت هفته 

به نقل از: شاکه آیوازیان

خبر، غیرمنتظره و بسیار مهم بود. ابو بکر بغدادی رهبر داعش و خلیفه خودخوانده جهان اسلام، در حمله نظامی آمریکا به هلاکت رسید! 

رئیس جمهور دونالد ترامپ در هنگام اعلام خبر کشته شدن بغدادی، گفت: یک مرد بسیار بد کشته شده و جهان امن تر شده است.

بغدادی واقعا انسان بسیار بدی بود. تحت رهبری ده ساله او بر امارات اسلامی (IS)، هزاران نفر از مردم در خاورمیانه و سراسر جهان خشونت و مرگ را تجربه کردند. عقل سلیم حکم می کند که بگوییم جهان امروز واقعا امن تر از قبل از به هلاکت رسیدن بغدادی است. ولی متاسفانه هیچ تضمینی برای اثبات این ادعا وجود ندارد. 

 

 

جنگ 18 ساله جهانی بر علیه تروریسم که پس از حملات 11 سپتامبر آغاز شد و کمپین نظامی بین المللی بر علیه القاعده و سپس داعش تقریبا به طور کامل واکنشی و تاکتیکی بوده است، چه در افغانستان، عراق، سوریه و چه در سومالی، فیلیپین یا سایر نقاط جهان. قدرتمندترین ائتلاف نظامی که جهان تاکنون شاهدش بوده است، با بزرگترین و قدرتمندترین شبکه های تروریستی تاریخ مبارزه کرده است. این جنگ به صورت مستقیم و غیرمستقیم سبب کشته شدن صدها هزار نفر، هزینه شدن چند تریلیون دلار و در عین حال پیشرفت اندک در نیل به هدف شده است. حملات نیروهای ویژه بر علیه بغدادی در ادلیب و معاون و سخنگویش عبدالحسن المهاجر در حلب، بدون شک پیشرفت قابل ملاحظه و یک پیروزی تاکتیکی بزرگ می باشد. 

داعش ضربه سنگینی را متحمل شده است. اما مشخص نیست که اثر آن تا چه مدت دوام خواهد داشت. درس هایی که طی دو دهه گذشته آموخته ایم نشان می دهد که این ضربه مهلک نخواهد بود. 

داعش چه در عراق و سوریه و چه در سراسر جهان، قبل از حملات اخیر و مرگ بغدادی در حال بازسازی نیروهایش بود. مسلما از دست دادن دو مقام ارشد سبب متوقف شدن آن نخواهد شد. آیا احتمال حملات انتقامجویانه افراط گرایان اسلامی در اقصی نقاط جهان وجود ندارد؟ 

بغدادی به عنوان رهبر داعش

بغدادی عامل اوج گیری داعش طی ده سال گذشته بود. او در توسعه آن به سوریه، پر کردن صفوف رهبری، رهبری حمله رعدآسا در شمال عراق، فتح موصل و اعلام خلافت اسلامی نقش کلیدی داشت. بغدادی یک رهبر کاریزماتیک نبود و به عنوان یک رهبر بی رحم و اصولگرا نیز الهام بخش نبود. اما نقش خود را به طور موثر ایفا کرد و از حمایت افسران و فرماندهان نظامی سابق اطلاعات عراق که هسته اصلی رهبری داعش را تشکیل می دهند، برخوردار بود. او در زمان خود، خلیفه ای بود که خلافت اسلامی به آن نیاز داشت. 

15 سال پس از آن که ابومصعب الزرقاوی القاعده را در عراق تاسیس کرد و تقریبا ده سال پس از آن که بغدادی مسوولیت دولت اسلامی را در عراق به عهده گرفت، چیزهای زیادی درباره رهبری داعش وجود دارد که هنوز درک نکرده ایم. آنچه روشن است، اینکه جنبش واقعه از حمله سال 2003 به عراق و سرنگونی رژیم اقتدارگرای صدام حسین و به اصطلاح بعث زدایی و نابود شدن ایدئولوژی ناسیونالیستی عرب سود برد. اخراج هزاران فرمانده ارشد نظامی و تکنوکرات عمدتا سنی در عراق، جنبش را تغذیه کرد. 

داعش از منظر عمومی یک جنبش دینی بنیادگرا بود ولی در پشت صحنه ماموران اطلاعاتی بعثی با استفاده از ترورهای مذهبی و ارعاب و کنترل، نظام به شدت پلیسی را ایجاد کردند. این بدان معنا نیست که زرقاوی و بغدادی به عنوان رهبر دینی بی اهمیت بودند. برعکس، آنها در بسیج احساسات مذهبی ابتدا در خاورمیانه و سپس در سراسر جهان موثر بودند. در این فرایند، ده ها هزار نفر با الهام از آرمان انقلاب دینی، برای پیوستن به صفوف داعش به سوریه و عراق سفر کردند. بغدادی به ویژه در ایفای نقش خود به عنوان رهبر مذهبی و خلیفه موثر بود. پیامد خوشبینانه مرگ بغدادی این است که داعش ماه ها و شاید حتی سال ها زمین گیر بشود. زیرا به سختی بتواند انگیزه ای که تحت رهبری بغدادی ایجاد شد را احیاء کند. 

چه اتفاقی خواهد افتاد؟ 

داعش و رهبریت آن می تواند در شمال غرب سوریه، خارج از کنترل رژیم اسد در دمشق و نیروهای دموکراتیک سوریه در شمال شرق کشور و البته به دور از دسترس دولت عراق در بغداد، خود را بازسازی نموده و قلمرو جدید ایجاد کند. بغدادی دو ماه و نیم قبل جانشین خود را معرفی کرد: محمد سعید مولا معروف به عبدالله قره داش که با نام مستعار ابوعمر ترکمانی شناخته می شود. او اهل شهر ترکمان نشین تل عفر در شمال عراق است. دستگاه های اطلاعاتی او را فردی بسیار خشن و تندرو توصیف کرده اند. با هلاکت بغدادی داعش وارد مرحله ای جدید شده است. هم اکنون 80 هزار پیکارجوی داعشی و اعضای خانواده شان تحت بازداشت نیروهای کرد بسر می برند. یکی از آخرین پیام های بغدادی فراخوان پیروانش برای آزاد کردن این زندانیان از حبس بود. نیروهای کرد، برای جلوگیری از حملات احتمالی داعش، تعداد محافظان را افزایش داده اند. 

آنچه می توان به آن امیدوار بود، کند شدن روند بازسازی داعش، خرید زمان برای برقراری ثبات سیاسی و اجتماعی در شمال سوریه و شمال عراق است. 

برچسب ها

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Don`t copy text!