صفحه اصلی / مقالات / آیا اهدای تخمک، سلامتی را به مخاطره می اندازد؟

آیا اهدای تخمک، سلامتی را به مخاطره می اندازد؟

behzad-azizi

به قلم جین برادی خبرنگار نیویورک تایمز

یکی از اقداماتی که در مورد اهداء کنندگان تخمک صورت می گیرد، تزریق هورمون های زیاد به آنها است. زیرا چنین اقدامی برای تحریک آزاد شدن چندین تخمک در یک زمان واحد، ضرورت دارد. جسیکا گریس وینگ دانشجوی رشته موسیقی دانشگاه استنفورد دختری با استعداد، قدبلند، لاغر، جذاب و اهل ورزش بود. او تصمیم گرفت برای کمک هزینه تحصیل خود تخمک اهداء کند. تصمیمی که سه بار اجرای آن سبب شد، پنج نوزاد در سه خانواده چشم به جهان بگشایند. خانواده هایی که پیشتر از نعمت داشتن فرزند محروم بودند.

وقتی مادرش دکتر جنیفر اشنایدر از دختر جوان خود پرسید که آیا اهدای تخمک برای سلامتی زیان ندارد؟ پاسخ شنید که پزشکان مربوطه گفته اند، این اقدام بی خطر می باشد. اما او در آن هنگام نمی دانست که هرگز کسی پا را از کندوکاو در مورد پیامدهای کوتاه مدت تزریق هورمون های مورد اشاره فراتر ننهاده است.

جسیکا در 29 سالگی و پس از سومین بار موفقیت آمیز اهدای تخمک، دریافت که به سرطان روده مبتلا شده است. دختر جوان برغم در دسترس داشتن بهترین امکانات درمانی، در سال 2003 که تنها 31 بهار را پشت سر گذاشته بود، چشم از جهان فروبست.

البته ممکن است، ابتلاء جسیکا به سرطان به اهدای تخمک هیچ ربطی نداشته باشد. اما با توجه به اینکه سبک زندگیش سالم بود و در خانواده اش ژن چنین سرطانی وجود نداشت، مادرش فکر کرد امکان دارد تزریق گسترده هورمون سبب تحریک رشد سرطان در روده او شده باشد. به همین سبب ممکن است، چنین خطری سلامتی سایر اهداء کنندگان را هم مورد تهدید قرار دهد. بنابراین در این باره به کندوکاو پرداخت.

اما شوربختانه خیلی زود دریافت که احراز اطمینان پیداکردن در این باره غیرممکن است. چراکه هیچ پیگیری پزشکی در مورد سرنوشت این اهداء کنندگان صورت نمی گیرد. یعنی پس از آنکه تخمک خود را اهداء نموده و محل مربوطه را ترک می کنند، هیچ پرونده پزشکی برایشان تشکیل و نگهداری نمی شود.

این آگاهی دردناک سبب گردید که دکتر اشنایدر درصدد برآید، با تلاشی فراوان و پیگیرانه آرشیوی برای اهداء کنندگان مورد اشاره به وجود بیاورد. با این هدف که چنین آرشیوی بتواند برای هزاران زن سالم جوان که جهت کمک به بارداری دیگران تخمک اهداء می کنند، سودمند باشد. همچنین برای زنان دیگری هم که مایلند بارداری خود را به تعویق بیندازند و به همین سبب تخمک هایشان را منجمد می نمایند، فایده داشته باشد. زنانی که شمارشان رو به افزایش دارد.

اما اینک که 14 سال از مرگ نابهنگام دخترش می گذرد، همچنان هیچکس سرنوشت اهداء کنندگان مورد اشاره را پیگیری نمی نماید. مراکز کنترل بیماری ها و پیشگیری از آنها نیز، تنها اطلاعات بارورسازی آزمایشگاهی را جمع آوری می کند. اما این اطلاعات شامل آن دسته از اهداء کنندگان نمی شود که یا کارشان را به صورت فردی گمنام انجام می دهند. یا اینکه تخمک خود را در اختیار اعضای خانواده و دوستانی می گذارند که توان بارداری با تخمک های خودشان را ندارند.

فراتر اینکه اوضاع به اندازه ای  شیر تو شیر است که حتی اطلاعات موثقی در مورد شمار زنان دخیل در دسترس نیست. کمااینکه بهترین آمار در این پیوند به اهداء کنندگانی مربوط می شود که تخمک هایشان برای  بارورسازی آزمایشگاهی مورد استفاده قرار گرفته اند. شمار اینگونه افراد در آمریکا از 10 هزار و 801 در سال 2000، به 18 هزار و 306 در 2010 افزایش داشته است.

بهداری های باروری و آژانس های اهدای تخمک در سطحی گسترده و به ویژه در محوطه دانشگاه ها و حتی متروی نیویورک تبلیغ می نمایند که به اهداء کنندگان تخمک برای هر بار بین 5 تا 10 هزار دلار پرداخت می شود. حتی اگر زنی در پی ویژگی های خاصی برای فرزند بالقوه اش باشد، به اهداء کننده واجد شرایط پول بیشتری هم می دهد. کمااینکه خانمی با درج آگهی در مجله آتلانتیک خاطرنشان کرده بود که به اهداء کننده ای که قدبلندتر از 5 پا و 5 اینچ، یهودی، ورزشکار، جذاب و… باشد، 25 هزار دلار پرداخت می کند.

دکتر اشنایدر که مدرک پزشکی داخلی، اعتیاد و مدیریت درد دارد و در توسکان آریزونا زندگی می کند، هشدار می دهد: اهدای تخمک مانند اهدای منی/ اسپرم نیست. زیرا در مورد مردان از جمله تزریق هورمون صورت نمی گیرد. بنابراین به نظر من باید با اهداء کنندگان تخمک نیز، مانند اهداء کنندگان سایر اعضای بدن رفتار شود. یعنی ضرورت دارد، سلامتی آنها مورد پیگیری قرار بگیرد.

البته وی تنها پزشکی نیست که در این باره نگرانی جدی دارد. کمااینکه پنج سال پیش از مرگ جسیکا، زن جوانی در لندن که به خواهر خود تخمک اهداء کرده بود، بر اثر ابتلاء به سرطان روده درگذشت. اینگونه موارد سبب شده اند که برخی از پزشکان سرشناس انگلیسی از اداره باروری انسانی و جنین شناسی انگلستان بخواهند، تأیید کند که آیا تحریک تخمدان ها برای داوطلبان اهدای تخمک سبب افزایش خطر ابتلاء به سرطان نمی شود؟

شاید چنین احراز اطمینانی هرگز ممکن نگردد. چراکه مثلا دکتر اشنایدر و دو همکار دیگرش در مقاله ای که اوایل امسال در نشریه اینترنتی زیست- داروشناسی تولید مثل منتشر کردند، مورد پنج زن اهداء کننده دیگر را که بدون داشتن امکان ابتلاء به سرطان موروثی به این بیماری مبتلا شدند، به آگاهی رساندند. طبق معمول در مورد مخاطرات بالقوه درازمدت چنین اهدائی به هیچیک از این پنج زن اطلاع رسانی نشده بود. زیرا اصولا در مورد اینگونه مخاطرات، هیچ اطلاعاتی دردسترس نیست. به همین سبب دکتر اشنایدر باور دارد که باید به داوطلبان گفته شود، ممکن است اهدای تخمک سلامتی شان را به مخاطره بیندازد.  


پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *